Als je de afgelopen twee jaar bezig bent geweest met het voorbereiden van je duurzaamheidsrapportage, dan heb je waarschijnlijk inmiddels de Omnibus-richtlijn voorbij zien komen. De Europese Commissie heeft besloten om de CSRD flink te versoepelen. Het aantal bedrijven dat verplicht moet rapporteren daalt met maar liefst 80 procent. Goed nieuws voor veel ondernemers, maar er zit meer nuance in dan je denkt.
Wat verandert er precies
De oorspronkelijke CSRD verplichtte alle grote bedrijven met meer dan 250 werknemers, meer dan 50 miljoen euro omzet of meer dan 25 miljoen euro op de balans om uitgebreid te rapporteren over duurzaamheid. Met de Omnibus-richtlijn verschuift die grens drastisch. Alleen bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en een omzet boven 450 miljoen euro zijn nog verplicht.
Dat betekent concreet dat het gros van het Nederlandse MKB nu definitief buiten de CSRD-verplichtingen valt. Beursgenoteerde MKB-bedrijven, die eerder wel onder de regels vielen, zijn nu ook vrijgesteld. De sectorspecifieke rapportagestandaarden zijn volledig geschrapt en de hoeveelheid te rapporteren data is gehalveerd.
Het concept beschermde onderneming
Een van de interessantste toevoegingen in het Omnibus-pakket is het begrip "beschermde onderneming". Als jouw bedrijf maximaal 1.000 werknemers heeft en in de toeleveringsketen zit van een CSRD-plichtig bedrijf, dan mag je verzoeken om duurzaamheidsinformatie afwijzen. Tenminste, voor zover die informatie verder gaat dan de vrijwillige MKB-rapportagestandaard.
In de praktijk betekent dit dat grote opdrachtgevers niet langer eindeloze vragenlijsten over je CO2-uitstoot door je strot kunnen duwen. Ze mogen nog wel vragen stellen, maar jij bepaalt de grens. Dat is een enorme verschuiving ten opzichte van de eerdere situatie, waarin MKB-bedrijven feitelijk indirect verplicht werden om mee te rapporteren.
Waarom dit geen reden is om achterover te leunen
Het is verleidelijk om te denken: de verplichting is weg, dus ik hoef niets meer te doen. Maar dat is een kortzichtige reactie. Klanten, investeerders en banken vragen steeds vaker om inzicht in je duurzaamheidsprestaties, ongeacht wat de wet zegt. ABN AMRO, ING en Rabobank nemen duurzaamheidscriteria al mee in hun financieringsbeslissingen.
Bovendien is de vrijwillige MKB-rapportagestandaard er niet voor niets. Door nu alvast structuur aan te brengen in je duurzaamheidsdata, ben je voorbereid als de regels opnieuw veranderen. En dat gaan ze, want de Europese Green Deal is niet van tafel. Zoals we eerder schreven over het bouwen aan een sterker bedrijf door duurzaam ondernemen, is het vooral een kwestie van slim investeren in je toekomst.
Wat kun je nu concreet doen
Begin met het in kaart brengen van je drie grootste duurzaamheidsimpacts. Voor de meeste MKB-bedrijven zijn dat energieverbruik, mobiliteit en afvalstromen. Je hoeft geen consultant in te huren voor een volledige CO2-rapportage, maar een basisoverzicht helpt je enorm wanneer klanten of financiers ernaar vragen.
Investeer ook in de laaghangend fruit-maatregelen die direct geld opleveren. LED-verlichting, slimme thermostaten, zonnepanelen op het dak van je bedrijfspand. Deze investeringen verdien je binnen een paar jaar terug en ze maken je rapportage een stuk aantrekkelijker. Benieuwd naar de mogelijkheden? Lees ook ons artikel over de constante evolutie van zonnepanelen en wat ze tegenwoordig opleveren.
De toekomst van duurzaamheidsrapportage
De Omnibus-richtlijn is geen stap terug, het is een koerscorrectie. De EU erkent dat de oorspronkelijke CSRD te ambitieus was voor de tijdlijn en dat MKB-bedrijven de administratieve last niet konden dragen. Maar de richting is duidelijk: transparantie over duurzaamheid wordt de norm, niet de uitzondering.
Slim ondernemen betekent nu: gebruik de extra tijd die je hebt gekregen om vrijwillig je duurzaamheidsdata op orde te brengen. Niet omdat het moet, maar omdat je er concurrentievoordeel mee behaalt. Bedrijven die nu al investeren in groene waardecreatie staan straks een stap voor wanneer de volgende ronde regulering komt. En die komt, daar kun je op rekenen.